Vlaggen4 Afrikaans English Nederlands Deutch

Handel en Nywerheid


Aan nywerheidsontwikkeling is daar nog nooit veel gedoen nie. Buiten kleinere plaaslike ondernemings soos wamakery, is daar egter in die jare voor 1920 teenaan die ou treinspoor teëls gemaak in die "Tileries" van die firma J. R. McKillop en Seun en later was daar vir 'n tydlank 'n klein skoenfabriek van die firma Nainkin van Riversdal.

Op private inisiatief is daar egter altyd 'n betreklik lewendige handel gedryf en sedert hierdie omgewing tot 'n eersterangse graanproduserende streek begin ontwikkel het, het die private handel nuwe hoogtes bereik en die koöperatiewe handel tot stand gekom met 'n gevolglike uitbreiding van die bankwese en sake-ondernemings en die bou van mooi moderne winkelgeboue.

Beide die Standaard en die Nasionale Bank het hier takke. Eersgenoemde is teen 1910 met mnr. Murray as eerste bestuurder geopen. Sake word vandag op die ou perseel, maar in 'n grootliks verbeterde gebou gedoen. Die Heidelbergse tak van die Caledon en Suidwestelike Distrikte Eksekuteurskamer Beperk is in 1920 gestig met mnr. E. D. Engels, destyds prokureur op Heidelberg, as bestuurder en in sy kantoor in die gebou van die Masonic Hotel. Die eerste vergadering van plaaslike aandeelhouers is op 29 September 1921 in die stadsaal gehou met wyle mnr. H. J. Gildenhuys in die stoel. Die enigste lid van die plaaslike Adviserende Raad wat sedert die ontstaan van die tak en tot vandag toe onafgebroke in die tuig gebly het, is mnr. J. A. Kunz. In 1922 is die perseel waarop die huidige kantore opgerig is, vir £2,000 van wyle mnr. Nic. Friedman aangekoop en in 1936 is die kantore heeltemal herbou. Die Kamer kan met reg trots wees op die wyse waarop hy gedurende sy 35-jarige bestaan in Heidelberg ontwikkel en uitgebrei het.

Die byna fenomenale groei van die graanbou het in 1931 tot die stigting van die Swellendam Boere Koöperatiewe Vereniging gelei wat op 9 Oktober 1943 omskep is in die Swellendam-Heidelberg Koöperatiewe Landboumaatskappy Beperk. Op 30 Maart 1939 is die Verbruikerskoöperasie uit die Koöperatiewe Vereniging gebore, Eersgenoemde het op eie inisiatief 'n saak opgebou en beskik vandag oor 'n baie moderne winkelgebou in die hart van Heidelberg waar gedurende feitlik die hele eeu van die dorp se bestaan handelsake gevestig was. Op die hoek waar een van die dorp se heel vroegste hotelle gestaan het, is die Landboumaatskappy wat feitlik die hele graanoes van die distrik hanteer, tans besig met die oprigting van Jn pragtige sakegebou teen 'n koste van ongeveer £20,000. Die Landboumaatskappy se omset van £193,427 in 1944 het aangegroei tot £1,320,730 in 1955 en die reserwes van £581 tot £20,398. Die Verbruikerskoöperasie het in Oktober 1939 2,405 aandele en 'n omset van £1,561 getoon, wat in Junie 1954 op 56,982 en £327,419 gestaan het. Omdat die opberging en vervoer van graan in hierdie geweste nog altyd 'n groot probleem was, het die Landboukoöperasie groot planne vir die oprigting van graansuiers ten bedrae van £135,000 met 'n inhoudsmaat van nagenoeg 135,000 sak waarvan één vir 80,000 sak en teen £80,000 op 'n sentrale plek in die Heidelbergse distrik sal kom.

Nog 'n groot teken van die vooruitgang wat die dertiger-jare gekenmerk het, was die oprigting van die pragtige nuwe spoorwegstasie - - met sy mooi tuin - - wat op 8 Julie 1937 geopen is toe Burgemeester T. D. Muro die lint geknip het. Die spoorlyn loop egter nog altyd in die middel van Reitzstraat af wat in die verlede tot ongerief gelei het.